سولات امتحانی فصل 1

نمونه سوالات فصل اول علوم سوم راهنمائی

ردیف	سوالات	بارم
1	جملات زیر را با کلمات مناسب پر کنید.
2	دالتون اتم‌ها را ذره‌های ................... می‌دانست.
3	اتم ............ ساده‌ترین اتم شناخته شده در طبیعت است.
4	اتم‌های سازنده‌ی هر یک از عنصرها .............. ویژه‌ای دارند.
5	عدد ......... و عدد ........... دو ویژگی مهم یک اتم به شمار می‌آید.
6	مدل کیک کشمشی اتم توسط ............ ارائه گردید.
7	هستة اتم بوسیله ............ محاصره شده است.
8	برای نمایش عنصرها از نمادهای ویژه‌ای استفاده می‌کنند که ............ نامیده می‌شوند
9	بیشتر حجم اتم را ............. تشکیل می‌دهد.
10	رادرفورد در مدل خود، بار مثبت هسته‌ی اتم را به ذره‌های به نام .............. نسبت داد.
11	بار الکتریکی پروتون به اندازه‌ی بار الکتریکی ............ است.
12	جرم پروتون حدود ............... بار بیشتر از جرم یک الکترون است.
13	جوزف تامسون، دیدگاه دالتون مبنی بر ............. شکل اتم را پذیرفت.
14	به مجموع تعداد پروتونهای یک اتم، .......... آن اتم می‌گویند.
15	به مجموع تعداد پروتونها و نوترونهای موجود در یک اتم ............. گفته می‌شود.
16	پروتون بار الکتریکی ................ دارد.
17	الکترون بار الکتریکی ............. دارد.
18	نوترون ذره‌ای از اتم است که .................. ندارد و خنثی است.
19	ذره‌ای از اتم که به دور هسته می‌چرخد ............ نام دارد.
20	جرم پروتون تقریباً با جرم ............. برابر است.
21	برای نمایش اتم از مدل .................. استفاده می‌شود.
22	صحیح و غلط بودن جملات زیر را مشخص کنید. جرم پروتون با جرم نوترون برابر است.  جوزف تامسون الکترون را در اتم کشف کرد.  دموکریت برای اتم‌های هر عنصر شکل ویژه‌ای در نظر گرفت. نوترون ذره‌ای از اتم است که به دور هسته می‌چرخد.  به مجموع پروتونهای یک اتم عدد جرمی می‌گویند.   اتم هلیم ساده‌ترین اتم موجود در طبیعت است.  به اتم‌هایی که عدد اتمی متفاوت ولی عدد جرمی یکسان دارند ایزوتوپ می‌گویند.  ایزوتوپ‌های یک عنصر خواص فیزیکی مختلف دارند.  هسته‌ی اتم دارای بار الکتریکی مثبت است.  هسته‌ی اتم بوسیله‌ی نوترونها محاصره شده است.   مدل کیک کشمشی اتم توسط نیلز بور ارائه گردید.  دالتون اتم را مانند یک ساچمه‌ی فلزی، کره‌ای توپر و سفت در نظر می‌گرفت.  تقریباً تمام جرم اتم در هسته‌ی آن متمرکز شده است.  نوترون توسط جیمزچادویک کشف شد.  ایزوتوپ‌های یک اتم تنها در تعداد نوترونها با یکدیگر تفاوت دارند.  جرم ایزوتوپ‌های یک عنصر با هم مساوی است.  ایزوتوپ‌های یک عنصر در یک خانه از جدول تناوبی قرار می‌گیرند.  ایزوتوپ‌های یک عنصر خواص شیمیایی یکسان دارند.  برای نمایش عنصرها از نمادهای ویژه‌ای به نام فرمول شیمیایی استفاده می‌کنند.  به نظر نیلز بور الکترونها باید به دور هسته بچرخند.
23	گزینه‌های صحیح را با علامت (×) مشخص نمائید. کدام دانشمند برای اتم‌ها شکل‌های گوناگون در نظر می‌گرفت؟ الف) دموکریت                  ب) دالتون                 ج) تامسون                  د) بور
24	کدام دانشمند اولین بار الکترون را کشف کرد؟ الف) دالتون                  ب) رادرفورد                 ج) تامسون                  د) بور
25	کدام دانشمندان بر این باور بودند که اتم تجزیه ناپذیر است؟ الف) دموکریت- تامسون                  ب) دالتون- دموکریت           ج) دالتون- بور                            د) دموکریت- رادرفورد
26	کدام ذره‌ی اتم به دور هسته می‌گردد؟ الف) الکترون           ب) نوترون             ج) پروتون            د) نوترون و پروتون
27	جرم پروتون حدود چند برابر بیشتر از جرم یک الکترون است؟ الف) 100 برابر              ب) 1000 برابر       ج) 2000 برابر               د) 200 برابر0
28	کدام دانشمند اتم را مثل یک منظومه‌ی شمسی در نظر می‌گرفت ؟ الف) دالتون                  ب) تامسون                 ج) بور                  د) رادرفورد
29	کدام دانشمند نوترون را کشف کرد؟ الف) بور               ب) جیمزچادویک       ج) رادرفورد                د) تامسون
30	کدام دانشمند برای اولین بار اتم را تجزیه کرد؟ الف) دموکریت                 ب) تامسون                 ج) بور                  د) رادرفورد
31	جرم نوترون تقریباً با جرم کدام ذره‌ی اتم مساوی است؟ الف) الکترون               ب) پروتون              ج) هر دو مورد            د) هیچکدام
32	کدام ذرة اتم بار الکتریکی ندارد و خنثی است؟ الف) الکترون             ب) پروتون             ج) نوترون          د) پروتون و نوترون
33	علت متلاشی شدن هستة اتم چیست؟ الف) وجود پروتونها در هسته                         ب) وجود نوترونها در هسته          ج) جاذبه بین پروتونها در هسته                     د) کوچک بودن هسته
34	در هسته اتمی 23 ذره وجود دارد اگر 11 نوترون داشته باشد چند الکترون به دور هسته می‌گردد؟ الف) 11                         ب) 12                        ج) 6                     د) 23
35	در یک اتم: الف) عدة پروتونها با الکترونها مساوی است                    ب) عدة پروتونها از نوترونها بیشتر است                      ج) عدة نوترونها برابر الکترونها است                        د) رابطه‌ای بین آنها وجود ندارد
36	کدام ذرات اتم در هسته قرار دارند؟ الف) الکترون و نوترون                             ب) الکترون و پروتون     ج) نوترون و پروتون                                 د) الکترون و پروتون و نوترون
37	جدول تناوبی عنصرها بر چه اساسی کنار هم قرار گرفته‌اند؟ الف) بر اساس افزایش عدد جرمی آنها             ب) بر اساس افزایش عدد اتمی آنها         ج) بر اساس افزایش تعداد الکترونها                 د) بر اساس افزایش تعداد نوترونها
38	بعد از هیدروژن ساده‌ترین اتم مربوط به کدام عنصر است؟ الف) اکسیژن                  ب) هلیم                      ج) طلا                     د) سدیم
39	سؤالات تشریحی ایزوتوپ چیست؟
40	منظور از نماد شیمیایی عنصرها چیست؟
41	نظر تامسون در مورد اتم را توضیح دهید.
42	ویژگی‌های اتم از نظر رادرفورد را نام ببرید.
43	در جدول تناوبی، عنصرها بر چه اساسی کنار همدیگر قرار گرفته‌اند؟
44	الف- ساده‌ترین اتم موجود در طبیعت چیست؟ ب- این اتم چند پروتون و چند الکترون دارد؟
45	الف- بعد از هیدروژن ساده‌ترین اتم مربوط به کدام عنصر است؟ ب- این اتم چند پروتون و چند نوترون و چند الکترون دارد؟
46	نظر نیلز بور در مورد اتم را توضیح دهید.
47	چرا نیلز بور می‌گفت: به نظر من باید الکترونها دور هسته‌ی اتم بچرخند؟
48	چرا با توجه به اینکه امروزه مدل درست و پیچیده‌تری جای‌گزین مدل اتمی بور شده است اما برای نمایش اتم‌ها از مدل بور استفاده می‌شود؟
49	ایزوتوپهای یک عنصر در تعداد کدام ذره‌ی اتم با هم تفاوت دارند؟
50	چرا خواص فیزیکی و جرم ایزوتوپهای یک عنصر با هم متفاوت است؟
51	عدد اتمی و عدد جرمی یک عنصر را در کدام سمت و در کجای نماد شیمیایی قرار می‌دهند؟
52	در هسته‌ی اتم خنثی اکسیژن 8 پروتون و 9 نوترون وجود دارد. چند الکترون به دور هسته می‌گردند؟ چرا؟
53	مدل اتمی بور را برای اتم کربن با عدد اتمی 6 و عدد جرمی 12 رسم کنید
54	اتم خنثی سدیم در هستة خود 11 پروتون و 11 نوترون دارد.
55	الف- عدد اتمی آن چند است؟ ب- عدد جرمی آن چند است؟ ج- چند الکترون به دور هسته می‌چرخد؟
56	اتم خنثی پتاسیم دارای 19 پروتون و 20 نوترون است در مورد آن به سؤالات زیر پاسخ دهید.
57	الف- عدد اتمی آن چند است؟ ب- عدد جرمی آن چند است؟ ج- جایگاه عدد اتمی و عدد جرمی آن را در نماد [K] نشان دهید.

.موفق باشید

متن کتاب سال سوم راهنماییی ـ فصل 2

فصل 2 – اتم ها و ترکیب های شیمیایی
پیوند میان اتم ها و فرمول شیمیایی
امروزه برای نمایش نوع عنصرها و تعداد اتم های سازنده ترکیب شیمیایی از کنار هم قرار دادن نماد شیمیایی آن عنصرها استفاده می شود. با این کار عبارتی بدست می آید که فرمول شیمیایی نامیده اند.
برای نمونه اکسیژن و نیتروژن را به ترتیب با فرمول های شیمیایی O2 ، N2 و نیز کربن دی اکسید آب را به ترتیب با فرمول های شیمیایی H2O, CO2 نشان می دهند.

همانگونه که مشاهده می کنید فرمول شیمیایی آب H2O است. در این فرمول H نماد شیمیایی هیدروژن و o نماد اکسیژن است. در ضمن عدد 2 پیوند کووالانسی نوعی نیروی جاذبه بسیار قوی است که اتم ها را در یک مولکول محکم کنار هم نگه می دارد.
هرمولکول ذره ی سازنده ی ماده ای است که به آن ترکیب مولکولی گفته می شود. آب یک ترکیب مولکولی است. یک قطره آب از تجمع میلیاردها مولکولی آب تشکیل شده است.

یون ها، ذره هایی با بارالکتریکی: اتم به رغم داشتن الکترون و پروتون، ذره ای خنثی است. زیرا تعداد الکترون ها و تعداد پروتون ها در هر اتم با یکدیگر برابر است.
مواد بسیاری وجود دارد که یون ها ذره های سازنده آن هستند. به این مواد ترکیب های یونی می گویند. همانطور که در قطب هم نام دو آهن ربا، یکدیگر را دفع و دو قطب ناهم نام آن ها، یکدیگر را جذب می کنند. بارهای الکتریکی نیز چنین رفتاری دارند. دو بار الکتریکی هم نام یکدیگر را میرانند و دو بار الکتریکی ناهم نام یکدیگر را می ربایند.
رانش یا دافعه ی دو بار هم نام ربایش یا جاذبه ی دو بار هم نام
این جاذبه در میان یون های با بار نام هم نام نوعی پیوند شیمیایی ایجاد می کند که پیوند یونی معروف است. در ترکیب های یونی یون ها توسط پیوندهای یونی کنار هم قرار گرفته اند. سدیم و کلر با هم واکنش می دهند و در یک واکنش بسیار گرماده یک ترکیب یونی به نام سدیم، کلرید ایجاد می کنند، سدیم کلرید همان نمک خوراکی است.

دانشمندان سدیم کلرید را به صورت Nacl نشان می دهند. Nacl فرمول شیمیایی نمک خوراکی است. در این فرمول شیمیایی Na نماد شیمیایی سدیم و Cl نماد شیمیایی کلر است.
در ترکیب های یونی مولکول های جدا از هم دیده نمی شود بلکه میلیاردها یون مثبت و منفی بصورت نشان داده شده در شکل صفحه قبل کنار هم قرار گرفته اند.

یک ویژگی مهم ترکیب های یونی : هنگامی که یک ترکیب یونی در آب حل می شود پیوندهایی که یون ها را در این نوع ترکیب ها کنار هم نگه می دارند به آسانی شکسته می شوند. در واقع مولکول های آب سبب می شوند که این یون ها از یکدیگر جدا و در محلول پراکنده می شوند، پراکنده شدن این ذره ها در آب رسانایی الکتریکی محلول حاصل را بصورت چشمگیری تغییر می دهد.

اسیدها و بازها، نمونه دیگری از ترکیب های شیمیایی:
اسیدها و بازها دسته مهمی از ترکیب های شیمیایی هستند . سرکه، آب لیمو، جوهر نمک، آسپرین و حتی ویتامین ث از جمله اسیدها هستند. گرد باز کننده لوله های فاضلاب ، مایع سفید کننده، جوش شیرین و مایعی که بر اثر فشار از پوست پرتغال بیرون می آید از جمله بازهایی هستند که روزانه با آنها سر و کار دارید.
اسیدها دسته ای از مواد با خواص مشابه اند. همه ی اسیدها مزه ترش دارند و با فلزها و بازها واکنش می دهند. در حالی که بازها همه تلخ مزه اند و آغشته شدن پوست دست به آن ها حالتی صابون مانند بوجود می آورد. محلول بازها و اسیدها در آب جریان برق را از خود عبور می دهد و به این علت، اسیدها و بازها را می توان جزو الکترولیت ها بشمار آورد.

اسیدها و بازها را می توان به کمک آزمون های شیمیایی شناسایی کرد. رنگ های خوراکی بسیاری یافت می شود که در اسیدها یک رنگ و در بازها رنگ دیگری دارند. به این مواد رنگی شناساگر می گویند.

برای دانلودانیمیشن کل درس علوم 1 اینجا کلیک کنید.

برای دانلودانیمیشن کل درس علوم 2 اینجا کلیک کنید.

برای دانلودانیمیشن کل درس علوم 3 اینجا کلیک کنید.

برای دانلودانیمیشن کل درس علوم 4 اینجا کلیک کنید.

برای دانلودانیمیشن کل درس علوم 5 اینجا کلیک کنید.

متن کتاب سال سوم راهنماییی ـ فصل 1

بخش اول – ماده و تغییرات آن مدل های گوناگونی برای اتم

به یاد دارید که دموکریت برای اتم ها شکل های گوناگونی تصور می کرد. در حالی که دالتون اتم ها را ذره هایی کروی می دانست. اتم آن قدر کوچک است که نمی توان آن را دید اما مانند جسمی که درون جعبه است و دیده نمی شود، می توان با بررسی رفتاری که از خودشان می دهد، در مورد شکل دو ویژگی های آن حدسهایی زد. جوزف تامسون دانشمند انگلیسی، دیدگاه دالتون مبنی بر کروی بودن شکل اتم را پذیرفت اما برخلاف او که اتم را مانند یک ساچمه فنری، کره ای توپر و سفت و بدون ساختار درونی تصور می کرد، تامسون درباره ساختار اتم نظر دیگری داشت: چهارده سال پس از تامسون یعنی در سال 1911 میلادی ارنست رادفورد دانشمند نیوزیلندی در دوستی مدل تامسون برای اتم تردید کرد. وی پس از آزمایش های بسیار ساختار دیگری برای اتم پیشنهاد کرد و مدل تازه ای برای آن ارائه داد. رادفورد در مدل خود بار مثبت هسته ای اتم را به ذره هایی به نام پروتون نسبت داد. بارالکتریکی پروتون به اندازه ی بار الکترون است. در حالی که اندازه گیریها نشان داده است که جرم پروتون حدود دو هزار بار بیشتر از جرم یک الکترون است. دو سال پس از رادفورد یعنی در سال 1913 میلادی، نیلز بورد دانشمند دانمارکی، مدل اتمی رادفورد را برای توجیه برخی از ویژگیهای اتم نارسا دانست و از این رو مدل دیگری برای اتم پیشنهاد کرد. گفتنی است مدل بور علیرغم نارسا بودن اطلاعات سودمندی درباره ساختار هر اتم در اختیار ما می گذارد.

دیگر ذره های سازنده اتم :

جیمز چاد و یک دانشمند انگلیسی، 20 سال پس از بور کشف کرد که در هسته ی اتم علاوه بر پروتون، ذره دیگری نیز وجود دارد. او این ذره را که جرم آن تقریباً با جرم پروتون برابر است بارالکتریکی ندارد. نوترون به این ترتیب، وجود سه ذره ساختار اتم ثابت شد. جای ذره جرم نسبی(نسبت به جرم الکترون) بارالکتریکی نسبی نام ذره درون هسته درون هسته اطراف هسته 1840 1840 1 1+ 0 1- پروتون نوترون الکترون همان طور که می دانید 109 عنصر شناخته شده است. اتم های سازنده ی هر یک از این عنصرها، عدد اتمی ویژه خود را دارند. برای نمونه، اتم هیدروژن ساده ترین اتم شناخته شده است و تنها یک پروتون هسته ای آن را می سازد، عدد اتمی این اتم یک است. عنصر بعد از هیدروژن هلیم است. این عنصر دو پروتون و دو نوترون در هسته خود دارد. بنابراین عدد اتمی آن 2 است. اگر عنصرهای شناخته شده را به ترتیب افزایش عدد اتمی آن ها، کنار هم قرار دهیم، جدولی بدست می آید که به آن جدول تناوبی عنصرها می گویند. در این جدول برای نمایش عنصرها از نمادهای ویژه ای استفاده می کنند که نمادهای شیمیایی نامیده می شوند. عدد اتمی و عدد جرمی، دو ویژگی مهم یک اتم به شمار می اید. این دو ویژگی را بصورت عددهایی در سمت چپ نماد شیمیایی عنصر می نویسند. برای مثال (اتم هلیم، با دو پروتون (عدد اتمی :2) و دو نوترون (عدد جرمی 4=2+2) به صورت زیر نشان داده می شود: 4 ! عدد جرمی He 2 ! عدد اتمی

نمادهای شیمیایی :

همان گونه که گفتیم به حروفی که در هر خانه ی جدول تناوبی عنصرها می بینید نماد شیمیایی می گویند. برای نمایش هر عنصر به جای نوشتن نام کامل آن از این نمادهای یک یا دو حرفی استفاده می شود.این نماد بیشتر از نام لاتین عنصرها گرفته شده اند. برای مثال، هیدروژن را با حرف H نشان می دهند. H نخستین حرف از نام لاتین این عنصر یعنی Hydrogen است. هم چنین نیتروژن را با حرف N نشان میدهند. این حرف نیز نخستین حرف از نام لاتین این عنصر یعنی Nitrogen است نام و نشانه ی شیمیایی برخی عنصرها در ص 8 کتاب وجود دارد. همان گونه که در جدول صفحه پیش دیده می شود در نشانه ی شیمیایی دو حرفی فقط حرف نخست را بزرگ می نویسند. برای مثال عنصر کلیسیم را با نشانه Ca نشان می دهند. نخستین حروف را به شکل C نشان می دهند. نخستین حرف را به شکل C(حرف بزرگ) و دومین حرف را به صورت a(حرف کوچک) می نویسند. اتم هایی که عدد اتمی یکسانی دارند ولی عدد جرمی آن ها با هم تفاوت می کند، در یک خانه از جدول تناوبی عنصرها قرار می گیرند. دانشمندان به چنین اتم هایی هم مکان یا ایزوتوپ می گویند. در واقع ایزوتوپ ها تنها در تعداد نوترون ها با یکدیگر تفاوت دارند و این سبب می شود که جرم ایزوتوپ ها با هم متفاوت باشد. ایزوتوپ ها یک عنصر خواص شیمیایی دارند اما به عتل تفاوت اندکی که در جرم آنها وجود دارد، در برخی از خواص فیزیکی وابسته به جرم مانند چگالی،‌تفاوت های ناچیزی با یکدیگر دارند.

فصل دوم_قسمت پانزدهم

تعریف اسید : به هر ماده ترش مزه ای که در آب یون H+تولید کند

سه نوع اسید مهم :

اسید کلرید : HCL

اسید سولفرویک : H2SO4

اسید فیترویک : HNO

راههای شناسایی اسیدها

1- کاغذ تورنسل : اسید این کاغذ را به محلول قرمزی تبدیل میکند .

2- کاغذ PH: اسیدها این کاغذ را به رنگ قرمز در میاورد.

3- محلول برموتیمول بلو: اسیدها این محلول را به رنگ زرد در میآورد .

تعریف باز  : به هر ماده تلخ مزه ای که در آب OH_  تولید میکند .

NAOH    هیدرو اکسید سدیم : صابون جامد

KOH      پتاس : صابون مایع

راههای شناسایی باز

1- بازها کاغذ لیتموس را به رنگ آبی تا بنفش در می آورد .

2- کاغذ PH به رنگ سبز در می آورد.

3- محلول فنل فتالئین را به رنگ ار غوانی در می آورد .

نکته 

کاغذ PH زرد رنگ خنثی است .

نکته

جدول  0 تا 14 درجه جدول PH دارد PH7 محیط خنثی است 0 تا 6 محیط اسیدی است از 8 تا 10 باز ضعیف است از 11تا 14 باز قوی است .

نکته

 الکل باز است .

انیمیشن ph سنج را باز و اسید ها را در اینجا ببینید.

انیمیشن ph فلز های باقر را در اینجا ببینید.

انیمیشن PH اسی های قوی و باز ها را اینجا ببینید.

فصل دوم_قسمت چهاردم

تعریف یون:به اتم های باردار می گویند.

راههای تولید یون:

1-اتم الکترون بگیرند=یون منفی دارند(آنیون)

2-اتم الکترون از دست بدهند=یون مثبت دارند(کاتیون)

نکته:فلزات مایل به از دست دادن الکترون هستند پس یون+ دارند.

نکته:نافلزات مایل به گرفتن الکترون هستند پس یون- دارند به جزء HوHe.

آرایش الکترونی:طرز قرار گرفتن الکترون ها در مدار ها می گویند.

شلدینگن:او گفت در مدار اول حداکثر 2 الکترون جای میگیرد.

             او گفت در مدار اول حداکثر8 الکترون جای میگیرد.

           او گفت در مدار اول حداکثر18 الکترون جای میگیرد.

           او گفت در مدار اول حداکثر32 الکترون جای میگیرد.

پیوند یونی:پیوندی است بین یک اتم فلز و نا فلز که درآن فلز یک الکترون به نافلز می دهند پس دو یون +یا- جاذبه بین این دو یون باعث ترکیب آندو می شود.

تعریف ترکیبات یونی:هر ماده ای که پیوند یونی داشته باشد.

ویژگی ترکیبات یونی:اگر در آب حل شود آب را الکترولیت می کنند(رسانای برق)

الکترولیت : مایعی که بتواند برق از خود عبور دهد.

الکترولیز : تجزیه مواد مرکب به وسیله برق   

1)H2o+برق =H+وo_

2) {قطب منفی 2H+ +2e_

    {قطب مثبت  2o_ =02+e

3) H2o+برق=2H2+o2

انیمیشن های مربوط به این قسمت در اینجا ببنید

انیمیشن های مربوط به این قسمت در اینجا ببنید

انیمیشن های مربوط به این قسمت در اینجا ببنید

انیمیشن های مربوط به این قسمت در اینجا ببنید